Lachen in een tranendal

“Tussen waan en werkelijkheid” en “Een wereld opzij” – Wim Olijve

Als ik vroeger een psychiatrische instelling bezocht, raakte ik elke keer van slag. Nu nog, bijna twintig jaar na mijn eerste bezoek aan zo’n instelling, voel ik mijn ontreddering van toen.

Ofschoon er nauwelijks nog mensen rondlopen verstijfd van de Haldol, destijds het eerste en enige antwoord op een psychose, bekruipt me nog steeds een gevoel van eenzaamheid. De omgeving is niet opwekkend, er hangt weinig vrolijks aan de muren. Geen vogels, geen vlinders, geen bloemen. De mensen die ik tegenkom groeten me niet. Soms schrikt er een op uit zijn gedachten door mijn vriendelijke groet. Als er al iemand blijft staan voor een praatje dan is het altijd een patiënt. Maar door het lezen van boekjes van Wim Olijve en zijn collega’s kan ik geleidelijk beter tegen de deprimerende sfeer. Ik voel me niet meer zo snel geïntimideerd door hulpverleners. Wat mij het meest geholpen heeft om te wennen aan de bizarre sfeer in psychiatrische ziekenhuizen is de informatie over hoe het er echt aan toe gaat door de beschrijvingen van patiënten zelf. Mensen zoals Olijve. De schrijvers zijn meestal goede waarnemers. Hoe treurig de toestand die ze beschrijven ook is, ze weten me altijd weer op te fleuren door hun gevoel voor humor. De boekjes van Wim Olijve vormen een bron van informatie. Hoe verdrietig zijn situatie vaak ook is - hij introduceert zichzelf als een “voormalig TBS-gestelde” met de diagnose schizofrenie – hij weet zijn verhaal zo te brengen dat ik zo nu en dan om zijn bizarre belevenissen kan lachen. In ‘Tussen waan en werkelijkheid’ beschrijft hij het begin van zijn ziekte en hoe hij door verkeerde ‘vrienden‘ in de ellende van de TBS is geraakt. Hoe vriendinnetjes komen en gaan. Zijn verdriet en eenzaamheid.

In het tweede boekje ‘Een wereld opzij’, leuk geïllustreerd door N. Zandbergen, gaat hij in op zijn leven in een inrichting na de TBS verpleging en hoe hij zich poogt te redden in een sociowoning en een half baantje op een Dagactiviteitencentrum. Inmiddels woont hij weer zelfstandig in een flatje en functioneert met goede thuisbegeleiding en juiste afstemming van medicatie uitermate goed. De boekjes zouden in iedere middelbare school bibliotheek voorhanden moeten zijn. Ze bevatten veel informatie. Voor jonge mensen zelf, die de eerste symptomen kunnen herkennen, er minder van schrikken en hopelijk eerder hulp zullen zoeken. Voor broers en zussen. Maar ook voor leraren en schooldecanen zijn de boekjes verhelderend over de belevingswereld van zich uit het schoolgewoel terugtrekkende scholieren. Dat hoeft geen ziekte als oorzaak te hebben, maar het kan wel zo zijn.

Ik hoop dat ooit bewaarheid wordt wat Wim zelf zo graag wil als hij schrijft: ”Met nadruk moet ik zeggen dat er heel veel lieve mensen rondlopen in de psychiatrie. Net zoals u en ik zijn de meesten op zoek naar liefde en begrip. Deze mensen moeten niet doodgezwegen en weggestopt worden”.

Liesbeth Gerris - merle@emgerris.demon.nl

‘Tussen waan en werkelijkheid’ - Wim Olijve, uitgeverij Gopher Publishers, Groningen, ISBN 90-5179-067-8, prijs € 10,50. Te bestellen via www.gopher.nl

‘Een wereld opzij’ - Wim Olijve. Uitgegeven in eigen beheer. Prijs € 6,-. Te bestellen bij Wim Olijve: (071) 407 78 82.