Ervaring en wetenschap gecombineerd

Leven met een psychotische stoornis - Martin Appelo

Vergeleken met een jaar of vijftien geleden is er veel veranderd in de informatievoorziening over schizofrenie. Bijvoorbeeld over de familie. Was die destijds geheel buiten beeld of stond zij als veroorzaker juist centraal, tegenwoordig wordt de familie bij de behandeling betrokken. Weliswaar moet de familie zich dan in nog teveel gevallen geheel en al richten naar de inzichten en maatregelen van de hulpverlening, maar zij krijgt in ieder geval niet meer de schuld. In sommige gevallen worden hun ervaringen zelfs serieus genomen.

Dan de naam: Voorheen werd schizofrenie een ziekte genoemd, zoiets als suikerziekte maar dan erger wegens het maatschappelijk disfunctioneren door het psychisch aspect. Nu vervalt geleidelijk die benaming en wordt het fenomeen beschreven als een psychotische stoornis die in eerste instantie alle kanten op kan gaan, van eenmalig psychotisch tot genezing, van eenmalig psychotisch tot chronische handicap.

Tot (voorlopig) slot: Moeder heet geen moeder meer - vader werd al nooit genoemd - maar is één van de hopelijk aanwezige mantelzorgers.

Zolang deze veranderingen het doel ‘verbetering van behandeling en zorg’ dienen kan ik ermee instemmen, maar het moet niet zo dol worden dat ik nog eens moet lezen dat het allemaal maar aanstellerij is en mensen gewoon maar aan het werk moeten gaan, dan gaat het vanzelf weer over, zoals van bepaalde vermoeidheidsstoornissen wel eens door machteloze wetenschappers wordt beweerd.

Pluim

Appelo is een bekende auteur in ons Ypsiloncircuit. Een van die auteurs die uitblinken in duidelijk taalgebruik, geen vakjargon tenzij strikt noodzakelijk. Hij schrijft uit eigen ervaring en neemt uit de ervaringen van anderen die punten mee, waar iedereen iets aan kan hebben.

Ook in dit boek put hij uit de ervaringen van mensen van Anoiksis en Ypsilon. Hij laat de mensen zelf aan het woord en voegt als academisch gevormde deskundige zijn wetenschappelijke verklaringen en adviezen hoe te handelen toe. Die combinatie van praktische ervaring en wetenschap geeft het boek belangrijke meerwaarde. En - eindelijk erkenning - een pluim op de hoed van de ervaringsdeskundige niet-wetenschapper!

Het boek is een hanteerbare leidraad om het leven na een eerste psychose weer op te pakken en te proberen een volgende psychose te voorkomen. Het begint bij: ‘Wat is er aan de hand?’ en eindigt met adressen, Internet en literatuur. Ook de omgeving wordt van advies gediend bij het oppakken van het eigen leven. Anoiksis als patiëntenvereniging doet ten behoeve van het omgaan met de patiënt een flinke duit in het zakje en spaart zichzelf daarbij niet. Ook voor de patiënt zijn er leefregels.

Aan het eind van elk hoofdstuk vat Appelo de inhoud ervan nog even kort samen, heel handig.

Door concentratieverlies moet ik nogal eens terugbladeren. Hier niet.

Dit boekje en ook Appelo’s vorige, het samen met Van der Gaag en Hoogduin geschreven ’De psychologische behandeling van psychosen, richtlijnen, valkuilen en omwegen’ (zie YN 2, april 2004, blz. 21), zijn onmisbaar voor iedereen die met een psychose te maken heeft. Voor wie meer wil weten dan de informatiebrochures van Ypsilon bieden, zijn deze boekjes een goede aanvulling. Beide informatiebronnen moeten eigenlijk bij de hand zijn voor iedereen die met opgroeiende jeugd te maken heeft. Bij de regionale afdelingen jeugdzorg en bij decanen van middelbare scholen. Deskundige en begripvolle hulp bij vroege herkenning kan veel problemen voorkomen.

Liesbeth Gerris

Leven met een psychotische stoornis, Martin Appelo, uitgeverij Bohn Stafleu Van Loghum,

ISBN 90 313-3979-2, prijs € 20,50.